Józef i Katarzyna Kotłowscy, fundatorzy kaplicy pw. Matki Boskiej Bolesnej

Fot. Monika Mściwujewska, z: https://www.facebook.com/Bialystoksubiektywnie

 


Z dostępnych w sieci historycznych źródeł, można dowiedzieć się, że tykociński mieszczanin Kotłowski postawił w 1861 roku, krzyż na cmentarzu przykościelnym* oraz, że Józef i Katarzyna Kotłowscy w 1895, ufundowali neogotycką kaplicę na nowym cmentarzu. Więcej chyba nie znajdziecie. Istnieje jednak legenda, w której może tkwić ziarno prawdy o tej fundacji.

Dawno temu żyli w Tykocinie, rybacy Mielechowie. Po III rozbiorze, kiedy Narew była rzeką graniczną, zajmowali się przemytem. Z narażeniem życia przewozili broń i ściganych powstańców. Po robocie szli do karczmy.

Raz kiermuski diabeł Joc, zapragnął kompanii Mielechów, ale go precz od stołu przegnali. Ubodła Joca ta zniewaga i pobiegł do szefa po radę jak się zemścić. Daj człowiekowi złoto, poradził Belzebub, a wnet zmieni się w najgorszego łotra.

Wiedział diabeł o ukrytym złocie, na polu gdzie był kurhan pod starym grodziskiem. Wnet umyślił jak Mielechów na skarb naprowadzić i przysłał im 3 krotny złoty sen. Poszli więc bracia nocą na stare grodzisko, zabrali z sobą flaszę gorzałki. Odsunęli z kurhanu kamień i kopali, pociągając co raz po łyku.

Rano jechał na swoje pole koło grodziska Józef Kotłowski. Zobaczył śpiących koło wykopanej jamy. Wydobył garniec ze złotem i zabrał skarb, nie budząc śpiących.

Złoto nie zepsuło człowieka i przysporzyło chwały Bogu. W 1895 r., w setną rocznicę założenia cmentarza w Tykocinie, stanęła na nim wielka niczym kościół, kaplica fundacji Józefa i Katarzyny Kotłowskich.

Skrócona legenda Janusza Koronkiewicza. https://wspolczesna.pl/kaplica-kupiona-za-diabelskie-zloto/ar/5581464

 

Każda legenda zawiera ziarno prawdy. Jest tu coś na rzeczy, bo Józef i Katarzyna Kotłowscy nie byli, zdaje się, zbyt bogaci. 

 ***

Józef Kotłowski urodził się w Tykocinie, w roku 1818, z Macieja i Franciszki z Miastkowskich i miał 2 braci. Jego matka zmarła w 1821. Ojciec, Maciej, ożenił się powtórnie ale zmarł już w 1831 r. Również zmarli, jeszcze przed wybudowaniem kaplicy, obaj starsi bracia Józefa.

 

Józef ożenił się 10 lutego 1846, mając 28 lat.  Jego status społeczny nie był imponujący bowiem był służącym. Katarzyna z Sienkiewiczów miała lat 19, urodziła się w Złotorii w 1827, ale w dniu ślubu mieszkała przy rodzicach, Mikołaju i Anieli, w Tykocinie. Świadkami zawarcia małżeństwa byli dwaj inwalidzi z tykocińskiego Alumnatu. Jednym z nich był 64 - letni Mikołaj Sienkiewicz - jej ojciec.






Okazuje się więc, że Katarzyna i jej 2 młodsze siostry urodzone w Złotorii w 1829 i 31, mieszkały z rodzicami w Alumnacie. Ich Ojciec, Mikołaj Sienkiewicz urodził się w Złotorii w 1782. Ożenił się z Anielą z Jabłońskich w 1828. Zmarł w wieku 74 lat, w roku 1856, jako inwalida z Alumnatu w Tykocinie.

 

Kotłowscy mieli jednego syna Stanisława, który urodził się 4 lata po ich ślubie i wkrótce zmarł.

 



Czy wobec tych faktów można mniemać, że Kotłowskich stać było na fundację kaplicy i to znacznie większej od kaplicy Glogerów? Można, ale bardziej prawdopodobne jest, że znaleźli skarb, który przeznaczyli na zbożny cel.

 






Komentarze

Prześlij komentarz

Popularne posty z tego bloga

Pomnik Ludwiki Grodzkiej

Obraz
    Działo się w mieście Tykocinie, dnia 23 września 1902 roku,   o godzinie 2 po południu.   Stawił się Kazimierz Dziekoński obywatel lat 34 i Wincenty Falkowski sekretarz hipoteczny lat 60, obaj zamieszkali w Tykocinie i oświadczyli, że wczoraj o 7 rano zmarła Ludwika Grodzka wdowa po Kazimierzu Grodzkim, w Tykocinie zamieszkała, 85 lat mająca córka nie żyjących już Antoniego Zdrodowskiego i matki niepamiętnej, urodzona w Warszawie… A to fragment aktu małżeństwa Grodzkich, a w nim coś więcej o nich:   
Czytaj więcej

Kto spoczywa w kaplicy grobowej Glogerów?

Obraz
  Faktem jest, że kaplicę wybudował w 1885 roku Zygmunt Gloger. Jednak już wcześniej w Tykocinie pochowanych było troje Glogerów. Byli to najbliżsi krewni Zygmunta: jego ciotka - Józefa Gloger zmarła w 1883, ojciec - Jan Gloger w 1884 i druga córka Zygmunta i Aleksandry (martwo urodzona w 1884). Dopiero w 1885, nad ich pochówkami stanęła neogotycka kaplica.    W późniejszych latach pojawiły się tam doczesne szczątki: w 1899 - Aleksandry z Jelskich Glogerowej - żony Zygmunta, w 1905 jego matki - Michaliny z Wojnów. Jest tam również pochowany starszy brat Zygmunta - Stanisław Gloger, ur. 29 marca 1838 w Zambrzycach Królach.   Michalina z Wojnów Glogerowa, pod koniec życia, w Jeżewie? Podczas indeksowania ksiąg parafii tykocińskiej, znalazłam akty zgonu: ciotki, ojca i drugiej córki Zygmunta Glogera, o której istnieniu, do tej chwili, nikt nie wiedział. Teraz przedstawiam skany tych aktów oraz ich tłumaczenie z j. rosyjskiego.    Działo się w Tykocin...
Czytaj więcej

Niemirowie, Dziekońscy i Mossakowscy z zachowanych w Tykocinie pomników

Obraz
Po śmierci Izabeli Branickiej w 1808, dobra tykocińskie odziedziczyli Potoccy. Majątek był już zadłużony, a nowi właściciele zadłużyli go jeszcze bardziej. Tak, że w latach 20 – tych zaczęto dzierżawić jego ziemie i stopniowo sprzedawać. W ten sposób, folwarki Dobki i Lipniki stały się własnością sędziego Antoniego Dorffa . Julian Feliks Niemira syn Mikołaja i Izabeli z Czaplewskich.   Po śmierci sędziego Dorffa w 1835, sprzedano Lipniki Feliksowi i Paulinie Niemirom . To oni przygarnęli do swego domu   krewną, Emilię z Niemirów. Wydali ją w 1860 za Onufrego Dziekońskiego , plenipotenta Stelmachowa (Stelmachowo do 1870 było własnością Rostworowskich).   Fr. aktu małżeństwa Emilii z Onufrym Dziekońskim. Paulina z domu Reynszyssel - Niemira.   Po śmierci Pauliny Niemiry w 1895, folwark Dobki odziedziczyła Emilia Dziekońska i jej mąż Onufry. Dziekońscy mieli córkę Marię , urodzoną w 1861, a zmarłą w 1881 r. Płyta nagrobna Dziekońskich, z odbijającą się w niej fig...
Czytaj więcej